Αναστροφή λευκοκυτταρικού τύπου:

τι σημαίνει και πότε είναι ανησυχητική

Ένα από τα πιο συχνα παθολογικά ευρηματα στη γενικη αιματος είναι η «αναστροφή τύπου». Άλλη ονομασία είναι «λεμφοκυτταρικός τύπος». Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι παροδική και καλοήθης, ωστόσο σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτεί περαιτέρω αξιολόγηση.

Φαίνεται καπως ετσι

Δηλαδη, κοιτώντας τις εσωτερικες αναλογιες των διαφορων «τύπων» λευκων αιμοσφαιριων, βλεπουμε τα λεμφοκύτταρα να είναι σε ποσοστό περισσότερα από τα ουδετεροφιλα ή πολυμορφοπύρηνα, ενώ φυσιολογικα συμβαινει το αντιθετο στους ενήλικες. Να σημειωθει ότι σε παιδια έως 6 ετων η αναστροφη είναι φυσιολογική.

Οι φυσιολογικές τιμές (αναλογίες) στους ενήλικες:

Ουδετερόφιλα: 50 – 70%
Λεμφοκύτταρα: 20 – 40%

Πότε έχει σημασία

Ιδιαίτερη σημασια έχει αν πρόκειται για «σχετικη», δηλ μονο σε ποσοστο ή απόλυτη αναστροφή τύπου, δηλαδή οι απόλυτες τιμες ουδετεροφιλων ή λεμφοκυττάρων να είναι εκτός ορίων. Στη δεύτερη περίπτωση λέμε ότι κάποιος έχει ουδετεροπενία ή λεμφοκυττάρωση.

Τα ποσοστά πάντα πρέπει να επιβεβαιώνονται σε επίχρισμα περιφερικού αίματος. Από το επίχρισμα θα προέλθει και η σημαντικότερη πληροφορία που είναι αν η μορφολογία των λευκων είναι φυσιολογική ή ανώμαλη.

Μεγαλυτερη προσοχη θελει η «επίμονη» αναστροφη τυπου, γιατι μια παροδικη μόνο, μπορει να είναι αποτέλεσμα ιογενους λοίμωξης.

Η σωστή ερμηνεία των ευρημάτων απαιτεί συνδυασμό ιστορικού, κλινικής εικόνας και εξειδικευμένου αιματολογικού ελέγχου.

Έλεγχος από αιματολόγο χρειάζεται όταν

Η αναστροφή επιμένει σε επαναληπτικές εξετάσεις
Συνοδεύεται από αυξημένα λεμφοκύτταρα (>4000/μl)
Συνοδεύεται από ουδετεροπενία (<1800/μl)
Υπάρχει και άλλη διαταραχή στη γενικη αιματος πχ χαμηλά λευκά, αναιμία, θρομβοπενία
Συνυπάρχουν συμπτώματα (π.χ. λεμφαδενοπάθεια, πυρετός, απώλεια βάρους)

Αιτίες

Η αναστροφή τυπου δεν είναι νόσος και μπορεί να οφείλεται σε ποικίλες καταστάσεις όπως

Ιογενεις λοιμωξεις όπως λοιμώδης μονοπυρήνωση , κυτταρομεγαλοιός, γρίππη, parvovirus B19, HIV, HCV
Αυτοάνοσα (συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, ρευματοειδής αρθρίτιδα, θυρεοειδίτιδα)
Ανεπάρκεια β12 ή φυλλικου
Χρόνιά ιδιοπαθής ουδετεροπενια
Άλλες καταστασεις με χαμηλά ουδετερόφιλα, όπως κυκλική ουδετεροπενια, αυτοάνοση ουδετεροπενία με θετικά αντι-ουδετεροφιλικά αντισώματα
LGL λευχαιμία η οποία είναι μια χρόνια εμφοϋπερπλαστική διαταραχή που συνήθως εμφανίζεται με λεμφοκυττάρωση και σοβαρή ουδετεροπενία. Προκύπτει από κλωνικό πολλαπλασιασμό κυτταροτοξικών Τ κυττάρων ή NK κυττάρων και χαρακτηρίζεται από υποτροπιάζουσες βακτηριακές λοιμώξεις.
Φάρμακα που προκαλούν ουδετεροπενια πχ αντιθυρεοειδικα
Αιματολογικές κακοήθειες όπως χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία

Τι περιλαμβάνει ο έλεγχος;

Ανάλογα με την κλινική εικόνα, μπορεί να χρειαστούν:

Επαναληπτική γενική αίματος
Περιφερικό επίχρισμα
Ιολογικός έλεγχος
Ανοσοφαινότυπος (flow cytometry)
Σπάνια θα χρειαστεί μυελόγραμμα

Η αναστροφή τύπου χρειάζεται θεραπεία;

Στις περισσότερες περιπτώσεις όχι.
Είναι συχνά αντιδραστική και παροδική.
Η αντιμετώπιση αφορά την υποκείμενη αιτία και όχι το ίδιο το εύρημα.