Σπληνομεγαλία

(διογκωμένος σπλήνας)

Τι είναι

Ο όρος σπληνομεγαλία αναφέρεται σε διογκωμένο σπλήνα. Ο σπλήνας είναι ένα όργανο που βρίσκεται κάτω από το διάφραγμα, αριστερά στην κοιλιά.

Μια ήπια διόγκωση δεν έχει συμπτώματα και μπορεί να ανακαλυφθεί τυχαία καθώς ο γιατρός σας εξετάζει με ψηλάφηση. Άλλες φορές ανακαλύπτεται μετά από υπερηχογράφημα ή άλλη απεικόνιση πχ αξονική τομογραφία.

Ένας αρκετά μεγάλος σπλήνας θα επηρεάσει και τη γενική αίματος. Μπορεί να εμφανίζονται:

Τι είναι ο σπλήνας και ποιος είναι ο ρόλος του;

Ο σπλήνας είναι όργανο του λεμφικού συστήματος και συμμετέχει:

στην άμυνα του οργανισμού
στην απομάκρυνση γερασμένων ή κατεστραμμένων ερυθρών αιμοσφαιρίων
στην αποθήκευση αιμοπεταλίων και ερυθρών

Σε φυσιολογικές συνθήκες δεν είναι ψηλαφητός.

Συμπτώματα

Αίσθημα βάρους αριστερά κάτω από τα πλευρά
Πόνος αν δημιουργηθεί ένα έμφρακτο. Καμιά φορά ο πόνος αντανακλά στην αριστερή ωμοπλάτη
Πρόωρος κορεσμός, δηλαδή δε μπορούμε να φάμε μεγάλο γεύμα χωρίς ενόχληση, διότι το στομάχι πιέζεται από το μεγάλο σπλήνα
Συμπτώματα αναιμίας
Συχνές λοιμώξεις (από χαμηλά λευκά)
Εύκολη αιμορραγία (από χαμηλά αιμοπετάλια)
Συμπτώματα ανάλογα με το υποκείμενο νόσημα, όπως πυρετός και απώλεια βάρους

Ποιες είναι οι συχνότερες αιτίες σπληνομεγαλίας;

Οι αιτίες ποικίλλουν και περιλαμβάνουν:

🔹 Λοιμώξεις

Ιογενείς (π.χ. λοιμώδης μονοπυρήνωση)
Βακτηριακές όπως σύφιλη, ενδοκαρδίτιδα
Παρασιτικές όπως ελονοσία, τοξοπλάσμωση

🔹 Αιματολογικά νοσήματα

🔹 Ηπατολογικά νοσήματα

Κίρρωση
Πυλαία υπέρταση

🔹 Άλλες καταστάσεις

Αυτοάνοσα νοσήματα (λύκος, σαρκοείδωση)
Αιμολυτικές αναιμίες
Θρόμβωση σπληνικής φλέβας
Μεταβολικά νοσήματα, όπως νόσος Gaucher, νόσος Niemann-Pick

Επιπλοκές

Έμφρακτο σπληνός
Ρήξη σπληνός που είναι ιατρικό επείγον

Πότε χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος;

Ο μεγάλος σπλήνας, εκτός από την περίπτωση που είναι παροδικό φαινόμενο, όπως σε μια ιογενή λοίμωξη, χρειάζεται ΠΑΝΤΑ έλεγχο.

Διάγνωση

Για τη σωστή διερεύνηση χρειάζονται:

γενική αίματος
περιφερικό επίχρισμα
βιοχημικό και ιολογικό έλεγχο
απεικονιστικές εξετάσεις (υπέρηχοι, αξονική)
εξειδικευμένες αιματολογικές εξετάσεις

Μερικές φορές θα χρειαστούν και μυελόγραμμα/οστεομυελική βιοψία.

Βιοψία από τον ίδιο το σπλήνα είναι δύσκολο να γίνει διότι υπάρχει κίνδυνος αιμορραγίας. Αν όλα τα παραπάνω δεν αποδώσουν την αιτία, μπορεί να συσταθεί και σπληνεκτομή, δηλαδή χειρουργική αφαίρεση του οργάνου και εξέταση του με βιοψία. Μαλιστα, σε ορισμένες περιπτώσεις η σπληνεκτομή είναι και θεραπευτική.

Σπληνεκτομή

Η εκτέλεση σπληνεκτομής απαιτεί τελική λύση. Πρέπει να γίνεται όταν περιμένουμε να είναι θεραπευτική (πχ σε συγγενή σφαιροκυττάρωση με έντονη αιμόλυση) ή όταν έχουν εξαντληθεί όλα τα άλλα μέσα διάγνωσης. Μέτρα μείωσης του κινδύνου λοιμώξεων μετά την αφαίρεση του οργάνου αποτελούν:

Τουλάχιστο 15 ημέρες πριν θα πρέπει να γίνεται συγκεκριμένο σετ εμβολίων για πνευμονιοκκοκο, μηνιγγιτιδόκοκκο, αιμόφιλο. Στη συνέχεια, κάθε 5 χρόνια επανάληψη του εμβολίου για πνευμονιοκοκκο
Συχνά λαμβάνεται αντιβίωση με πενικιλλίνη για κάποια χρόνια μετά τη σπληνεκτομη
Σε κάθε περίπτωση πυρετού επικοινωνούμε με το γιατρό μας
Αποφυγή ταξιδιών σε περιοχές όπου υπάρχει ελονοσία

Θεραπεία

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία της σπληνομεγαλίας. Αν δεν έχει βρεθει σαφής αιτία μπορεί κανείς να κάνει παρακολούθηση για κάποιο διάστημα, για παράδειγμα 6 μήνες.