Χαμηλά αιμοπετάλια. Τι σημαίνουν;

Αν στις εξετάσεις σας βρέθηκαν χαμηλά αιμοπετάλια ή αν εμφανίζετε εύκολες μελανιές ή αιμορραγίες, είναι φυσιολογικό να ανησυχείτε. Στις περισσότερες περιπτώσεις η αιτία δεν είναι σοβαρή, αλλά χρειάζεται σωστή εκτίμηση για να αποκλειστούν σημαντικά νοσήματα.

Πότε πρέπει να με δει αιματολόγος;

• Όταν τα αιμοπετάλια είναι σταθερά χαμηλά
• Όταν υπάρχουν αιμορραγικά συμπτώματα
• Όταν η τιμή μειώνεται προοδευτικά
• Όταν υπάρχει συνοδός διαταραχή σε άλλες παραμέτρους αίματος

Τι είναι τα αιμοπετάλια;

Τα αιμοπετάλια ή θρομβοκύτταρα είναι μικρά κομμάτια κυττάρων μέσα στο αίμα που χρησιμεύουν στην πήξη του αίματος, δηλ στη δημιουργία θρόμβου σε περίπτωση αιμορραγίας. Σήμερα βέβαια γνωρίζουμε ότι έχουν και πολλές άλλες λειτουργίες που αφορούν παθήσεις όπως η στεφανιαία νόσος και ο καρκίνος, αλλά αυτά αφορούν την έρευνα και όχι την καθημερινή πρακτική.

Φυσιολογικές τιμές αιμοπεταλίων

Φυσιολογικά ο αριθμός τους κυμαίνεται από 150-400 χιλιάδες ανά μικρόλιτρο αίματος (K/μL). Θα τα δείτε γραμμένα και ως 150-400×10⁹ /L.

• Όταν είναι λιγότερα→θρομβοπενία
• Όταν είναι περισσότερα→θρομβοκυττάρωση

Σε περίπτωση θρομβοπενίας, δηλαδή χαμηλών αιμοπεταλίων κινδυνεύουμε από αιμορραγία. Ο κίνδυνος εμφανίζεται κυρίως όταν πέσουν < 50Κ/μL. Πιο εύκολα αιμορραγούν άτομα άνω των 60 ετών και όσοι λαμβάνουν αντιπηκτικά.

Ποια είναι τα πιθανά συμπτώματα;

• Στο δέρμα μικρά κόκκινα επίπεδα στίγματα που λέγονται «πετέχειες» ή  «πορφύρα» όταν είναι πολλά, ιδίως στα πόδια
• Αυτόματες μελανιές ή εκχυμώσεις στο δέρμα, χωρίς αιτία, δηλαδή χωρίς κάκωση
• Αιμορραγία από τη μύτη ή τα ούλα
• Αιμορραγία από το πεπτικό σύστημα. Μπορεί να είναι καθαρό αίμα στα κόπρανα, πιο συχνά όμως είναι μαύρα κόπρανα, που λέγονται «μέλαινες»
• Έντονη εμμηνορρυσία
• Παρατεταμένη αιμορραγία μετά από τραυματισμό

Αν μια τέτοια αιμορραγία συμβεί χωρίς καμία εμφανή αιτία τότε μπορεί να οφείλεται σε διαταραχές πήξης του αίματος και από τις πιο συχνές είναι τα χαμηλά αιμοπετάλια (θρομβοπενία).

Ποιες είναι οι πιθανές αιτίες;

Οι αιτίες της θρομβοπενίας είναι πολλές όπως:

• Επίδραση φαρμάκου (πχ ηπαρίνη)
• Άνοση ή αυτοάνοση θρομβοπενία. Δείτε και εδώ
• Αυτοάνοσα όπως ο ερυθηματώδης λύκος
• Λοιμώξεις όπως από κάποιους ιούς ή μικρόβια
• Σπληνομεγαλία
• Κακοήθειες όπως λευχαιμία, λεμφώματα, μυελοδυσπλαστικά νεοπλάσματα
• Ψευδοθρομβοπενία

Τι είναι η ψευδοθρομβοπενία;

Είναι μια αθώα κατάσταση στην οποία τα αιμοπετάλια καταμετρώνται χαμηλά στον αναλυτή ενώ στην πραγματικότητα είναι φυσιολογικα. Οφείλεται σε αθώς συγκολλητίνες που υπάρχουν στο αίμα ορισμένων ανθρώπων οι οποίες ενεργοποιούνται από το αντιπηκτικό υγρό που υπάρχει στα σωληνάρια της γενικής αίματος! Αυτές προκαλούν συγκόλληση, δηλ τα αιμοπετάλια ενώνονται σε σωρούς πχ των δέκα αιμοπεταλίων και έτσι ο αναλυτής δε τα μετράει σωστα. Το πρόβλημα λύνεται όταν εξεταστούν στο μικροσκόπιο, σε πλακάκι (δείτε και περιφερικό επίσρισμα) οπότε και καταμετρώνται σωστά.

Σπάνια αίτια

Παρόμοιου τύπου αιμορραγίες μπορούν να εμφανιστούν και σε μια κατάσταση στην οποία ενώ τα αιμοπετάλια δεν είναι χαμηλά, ωστόσο δε λειτουργουν φυσιολογικά. Αυτές είναι οι λειτουργικές παθήσεις των αιμοπεταλίων που είναι συνήθως κληρονομικές και είναι οι

• Θρομβασθένεια Glanzman
• Νόσος Bernard Soulier
• Storage Ρool Disease
• Θρομβοπάθεια τύπου ασπιρίνης

Η αξιολόγηση των χαμηλών αιμοπεταλίων βασίζεται στο ιστορικό, τα συμπτώματα και τις εξετάσεις αίματος.
Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και απαιτεί εξατομικευμένη προσέγγιση.